Susuzluktan, açlıktan dolayı eğitim yapamayacak durumdayken mecbur kalıp bozulmuşsa keffaret gerekmezdi. İki gün kaza orucu tutulması gerekiyordu. 61 gün tuttuğunuz için kazasının birisini tutmuşsunuz. Eğer buna en son kazaya kalan veya askerde kazaya kalan demediyseniz o zaman iki gün kaza orucu tutacaksınız. Keffaret tuttuğunuz için önceki senelerde keffaret gerektiren bir durum olmuş ise onlar da hallolmuş oldu.
2- Beyime değil de bana kurban kesmek vacib, arkadaşımın dayısı bir kurban alacak, bu işi nasıl halledebiliriz, nasıl vekâlet veririz?
Arkadaşınızın dayısı alacaksa veya o kurban kesecekse, onun ismini söyleyerek, (Kurbanımı almaya, aldırmaya, kesmeye, kestirmeye, etini de dilediği şekilde taksim etmeye bu şahsı ben kendime umûmi vekil tayin ettim) diyeceksiniz. Parasını arkadaşınıza gönderebilirsiniz. Dolayısıyla arkadaşınızın dayısı sizin umûmi vekiliniz oldu. Bu kimse birisine, bu kurbanı al, başka birisine kes, başka birisine de bunu taksim et diyebilir ve hissenizi size gönderebilir.
3- Cum'a günü hatîb efendilerin hutbede dua etmesi doğru mudur?
Hutbe arabî olur buyuruluyor. Şimdi hutbeyi kurtarabilmek için bazı imam efendiler, türkçe hutbeyi okuduktan sonra hemen arkasına arabî hutbeyi okuyup bitiriyorlar. Böylece kurtarmış oluyorlar. Dünyalık olan şeyleri veya hutbenin içerisine dâhil edilmeyen şeyleri buraya sokmak hutbeyi ifsâd eder. Nasıl namazı bozan şeyler varsa, hutbeyi de bozan şeyler vardır.
4- Çocuklar müzik dinlemektense, araya çalgı aleti koyaraktan ilâhi söyleseler doğru olur mu?
Çocuk küçükken beynine çalgılı ilâhiyi yerleştirmek olur. Müzik dinlemektense böyle olması daha kötü olur. Çünkü şarkı, türkü dinlenmiş olsa haram işlenmiş olur. İlâhileri, Kur’an-ı kerimi, kasîdeleri, naat-ı şerifeleri, (Esmâ-i hüsnâ)yı çalgı ile söylenip dinlendiği zaman haram olmaktan öteye geçiyor ve küfür oluyor. Çocuğun o temiz, berrak zihnine haram, mekrûh, şüpheli olan şeyleri yerleştirmemeli, Allahü teâlânın emirlerini yerleştirmeli, ezberletmelidir. Onun için bu konuya çok dikkat etmek lâzımdır. Böyle yerlere de göndermemeli, yaptırmamalı, yapılan yerde ise çocuğu oradan almalıdır.
5- İki arkadaş çeşitli cemiyetlere gidiyoruz, bildiğimiz doğruları da fırsat düştükçe onlara anlatıyoruz, yanlış mı yapıyoruz, sormayınca karışmayalım mı?
Hayır. Fitne çıkarmadan emr-i ma’rûf yapmalıdır. Meselâ oradakiler siz gelmeyin, sizi istemiyoruz gibi münâkaşa çıkarıyorlarsa, fitneye sebebiyet veriyorlarsa gidilmez. Ama konu olduğu zaman devreye girip anlattığınız zaman onlar dinliyorlarsa, öğrenmek istiyorlarsa, o zaman gidip anlatmalı, yerine göre de kitâb da vermelidir. Konuyu iyi biliyorsak soranlara da anlatmalıdır.
6- Kurban edeceğimiz hayvanın yerine başka bir hayvan alıp bunu kurban etsek, önceki hayvanın biz de hakkı olur mu?
Ne güzel kurban olacaktık, zaten bizi kesip yiyeceksiniz, hiç olmazsa kurbanda kesilelim ve bu nimete kavuşuruz, bizi böyle bir nimetten mahrum ettiniz diye bir hakkı olmaz. Çünkü hayvan hakkı, yemesinde, içmesinde veya sırtına vurulan yükte olur. Hayvanın tâkatinin üzerinde yük yüklenirse, aç bırakılırsa, susuz bırakılırsa, hayvan dövülürse bunlar hak olur ama bunun dışındakiler hak olmaz.